Ecologische hoofdstuctuur
17-12-2007 -
In het kort
• De Ecologische Hoofdstructuur moet in 2018 klaar zijn. Door natuurgebieden te verbinden krijgen soorten en gebieden betere overlevingskansen.
• De 12 Landschappen spelen een belangrijke rol bij het aankopen, inrichten en beheren van gebieden.
• De12Landschappen dringt erop aan tempo te maken met de aankoop van de gebieden, de samenhang ertussen te bevorderen en oog te houden voor de te realiseren kwaliteit.
Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft de Ecologische Hoofdstructuur in 1990 geïntroduceerd om de overlevingskansen van een groot aantal soorten en ecosystemen te bevorderen. De Ecologische Hoofdstructuur overlapt grotendeels met het Nederlandse deel van Natura 2000, het Europese netwerk van natuurgebieden die samen moeten zorgen voor behoud van de Europese biodiversiteit.
Om te voorkomen dat natuurgebieden geïsoleerd raken, zijn tussen deze gebieden verbindingen nodig. Dieren krijgen hierdoor meer ruimte om voedsel en partners te vinden. Dat is gezond voor de soort en goed voor het gebied. Vooral grotere aangesloten natuurgebieden zijn belangrijk voor het behoud van de biodiversiteit.
Bovendien bieden grotere natuurgebieden meer mogelijkheden voor recreatie. In zulke grote gebieden is het makkelijker en voordeliger om de juiste milieu- en watercondities voor een goede natuurkwaliteit te realiseren. Ook wateroverlast kan gemakkelijker opgevangen worden in grotere natuurgebieden.
De Ecologische Hoofdstructuur moet klaar zijn in 2018. Dan moeten de natuurdoelen zijn gehaald en de natuurgebieden een samenhangend geheel vormen. Het project heeft tot nog toe echter vertraging opgelopen door aanpassingen in het overheidsbeleid en door hindernissen bij de grondverwerving.
De 12 Landschappen en de Ecologische Hoofdstructuur
Op dit moment is 60% van de beoogde Ecologische Hoofdstructuur gerealiseerd, namelijk 67.248 hectare (31-12-2006). Provinciale Landschappen beheren hiervan meer dan 800 vierkante kilometer, meer dan 10% van de totale EHS. Een belangrijk deel van de Ecologische Hoofdstructuur wordt gerealiseerd door de aankoop van grond. Bureau Beheer Landbouwgronden doet deze grondaankopen namens het Rijk en provincies. Natuurbeschermingsorganisaties, zoals Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de 12 Landschappen richten de aangekochte gebieden in en beheren ze.
Wij dringen er bij de overheid en andere betrokken partijen op aan tempo te maken met de aankoop. Anders zullen we het voornemen van 2018 niet halen. De invoering van het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) moet deze snellere realisatie mogelijk maken. Tot 2013 komt er 3,6 miljard euro beschikbaar voor de provincies om te investeren in het landelijk gebied. De provincies hebben dus de regie om de Ecologische Hoofdstructuur in samenwerking met beheerders en boeren succesvol af te ronden.
Terreinbeherende organisaties als de 12 Landschappen spelen een grote rol bij het behoud en de inrichting van het landelijke gebied. Samenwerking met alle partijen in een gebied is van belang om de Ecologische Hoofdstructuur af te maken en bovendien te zorgen voor een goede natuurkwaliteit. Want verdroging, vermesting en versnippering hebben nog steeds een sterk negatieve invloed op natuurgebieden en de planten en dieren die er leven.
De 12 Landschappen waarderen het dat boeren en particulieren door de overheid in de gelegenheid worden gesteld delen van de Ecologische Hoofdstructuur te beheren. Hierdoor ontstaat een breder draagvlak voor natuurbescherming. We vinden het wel van belang dat ook zij voldoende kwaliteit van de natuur nastreven en dat particulier eigendom het ontstaan van samenhangende natuurgebieden niet belemmert. De doelstellingen van het Rijk voor het aandeel particulier natuurbeheer in de EHS dienen realistisch bijgesteld te worden. Op dit moment is het animo hiervoor immers niet zo groot.
Aankoop van grond voor natuur blijft hard nodig. Zonder voldoende nieuwe natuurgebieden, buffer- en verbindingszones zal de kwaliteit van onze natuur verder verminderen. Voor het afmaken van de EHS is minder dan 2% van het huidige landbouwareaal nodig, veel minder dan wat nodig is voor nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen en infrastructuur. Voor de aankoop van natuur zal wel een goede prijs moeten worden betaald. Steeds hoort voorop te staan dat de realisatie van de EHS niet stagneert. Daarvoor is deze te belangrijk voor het behoud van natuur en biodiversiteit in ons land én voor de kwaliteit van onze leefomgeving.
Naast het in eigendom krijgen van nieuwe natuur ligt onze prioriteit bij het zo goed mogelijk en continu beheren van natuurgebieden in ons bezit. Als samenwerkingsverband pleiten we voor toereikende financiën om het beheer op lange termijn mogelijk te blijven maken. Het gaat immers om natuur voor die we voor iedereen langdurig veilig willen stellen.
