Index Natuur, Landschap en Recreatie

29-04-2008 -

De Index Natuur Landschap en Recreatie is gezamenlijk ontwikkeld door Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, De12Landschappen, de Unie van Bosgroepen en de Federatie Particulier grondbezit, samen verantwoordelijk voor het beheer van 70% van de Ecologische Hoofdstructuur. De Index NLR is afgestemd met het ministerie van LNV en het IPO (Interprovinciaal Overleg) en heeft de steun van de Dienst Vastgoed van het ministerie van Defensie.

De Index NLR, zoals nu opgeleverd bevat:
• Een typologie van 18 natuurtypen, 58 beheertypen (inclusief landschap) en 5 recreatietypen
• Een beschrijving van de 58 beheertypen
• Een standaardkostprijs per beheertype

De Index NLR past naadloos in de nieuwe sturingsfilosofie voor het beheer, die uitgaat van vereenvoudiging en vertrouwen in de professionaliteit van beheerders. Op basis van de Index NLR maken beheerders straks afspraken met de overheid over het wat (in stand houden kwaliteit
beheertype), beheerders bepalen het hoe (beheerstrategie). Hiermee vervalt de detailsturing door de overheid op perceelsniveau. Naast een financieel stelsel ontwikkelen LNV en IPO een kwaliteitszorgsysteem voor het natuurbeleid, waarmee voortgang wordt geëvalueerd. Hierbij wordt gebruik gemaakt van instrumenten als monitoring, kwaliteitsklassen, certificering en visitatie. De Index NLR heeft betrekking op de natuur die nu of in de toekomst valt onder de SN-regeling of beheerd wordt door Staatsbosbeheer, niet op het beheer van natuur op landbouwgrond of landschap buiten natuurgebieden.

Natuurtypen
De 18 natuurtypen worden in de toekomst gebruikt voor de afspraken over en evaluatie van het natuurbeheer tussen het ministerie van LNV en provincies. De indeling is gebaseerd op ecologische karakteristieken en kenmerkende abiotische omstandigheden voor die typen (vochttoestand en voedselrijkdom).
Beheertypen
De 58 beheertypen gaan enerzijds gebruikt worden voor de interne sturing en kwaliteitszorg van de aangesloten beheerders, anderzijds vormen zij de basis voor de financierings- en verantwoordingsrelatie tussen overheid en beheerders. De indeling is gebaseerd op enerzijds ecologische karakteristieken en abiotische omstandigheden, anderzijds op de kosten van het beheer. Doelen en middelen zijn op deze manier in verband gebracht. De beschrijving is een hulpmiddel voor overheid en beheerders voor de toewijzing van een beheertype aan natuurgebieden en de financiering daarvan, te regelen in meerjarenovereenkomsten.

Recreatietypen
De recreatietypen zijn ontwikkeld om een adequate indeling te kunnen maken in de opvangcapaciteit (aantal bezoekers) van natuurgebieden en de kosten voor beheer en onderhoud van de recreatieve voorzieningen en infrastructuur die daarmee samenhangt. Een natuurgebied wordt zowel ingedeeld in beheertypen als in recreatietypen.

Standaardkostprijs
De standaardkostprijzen voor elk beheertype zijn de door beheerders berekende genormeerde kosten voor het beheer dat nodig is om de kwaliteit van een beheertype in stand te houden. Het gaat hier om een landelijke, objectief vastgestelde gemiddelde kostprijs. De berekening van de kostprijzen is gebaseerd op Alterra-normen en de grondslagen van het huidige Programma Beheer.

De komende tijd moet helder worden hoe de Index Natuur en Landschap kan worden toegepast in het nieuwe financieringsstelsel voor natuurbeheer. Daarvoor zal de index nog verder verfijnd en uitgewerkt worden. Dit gebeurt in samenwerking tussen de terreinbeherende organisaties, IPO en het ministerie van LNV.