Behoud van landschap
17-12-2007 -
In het kort
• De 12 Landschappen ondersteunen verschillende landelijke projecten die bijdragen aan behoud en versterking van het Nederlandse landschap.
• De Nationale Landschappen zijn twintig karakteristieke gebieden die samen het verhaal van het Nederlandse landschap vertellen.
• Met het Landschapsmanifest ondersteunen we een plan om de landschappelijke kwaliteit in Nederland te herstellen en duurzaam te beheren.
• De 12 Landschappen werken samen met Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer aan een lijst van Landschapscollectie, de cultuurhistorisch meest waardevolle landschappen in Nederland. Daarmee willen we aangeven wat er nodig is voor het behoud ervan.
Nationale Landschappen
Om de karakteristieke Nederlandse landschappen te beschermen hebben twintig gebieden de status Nationaal Landschap gekregen. Samen vertellen ze het verhaal van het Nederlandse landschap. Elk landschap bestaat uit een unieke combinatie van natuur, reliëf, grondgebruik en bebouwing. Denk bijvoorbeeld aan de uiterwaarden, oeverwallen, bevers, watervogels en steenfabrieken in de Gelderse Poort.
De status Nationaal Landschap houdt in dat er extra aandacht is voor de zogenoemde kernkwaliteiten van een gebied en dat er extra financiële middelen zijn om deze kwaliteiten te behouden en te versterken. De Nationale Landschappen beslaan samen ongeveer twintig procent van de oppervlakte van Nederland en er wonen zo’n 2,5 miljoen mensen.
De 12 Landschappen en de Nationale Landschappen
De 12 Landschappen vinden dat Nationale Landschappen meer bescherming moeten krijgen en dat er voldoende financiën moeten zijn om het landschap en het aanwezige cultuurhistorisch erfgoed goed te kunnen beheren en herstellen. Het is goed dat alle partijen in een gebied betrokken worden bij de planvorming, ook de bewoners. Op deze manier kan het landschap waarin deze partijen wonen een echt ‘merk’ worden, wat ook een economisch perspectief biedt. Denk daarbij aan de stimulans voor toerisme en recreatie en de afzet van streekproducten. Een aantal Landschappen beheren gebieden binnen de Nationale Landschappen, en werken in dat verband samen met de betrokkenen in het gebied.
www.nationalelandschappen.nl
Landschapsmanifest
De 12 Landschappen hebben gezamenlijk, als één van de 36 landelijke organisaties, het Convenant Landschapsmanifest ondertekend (zie www.landschapsmanifest.nl). De ondertekenaars van het Landschapsmanifest scharen zich achter het Deltaplan Landschap, een idee van Stichting Nederlands Cultuurlandschap. Het plan voorziet in ontwikkeling en herstel van landschappelijke kwaliteit in heel Nederland en een duurzame financiering hiervoor. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft al berekend dat investeren in dit plan financieel en landschappelijk aantrekkelijk is. Zie: www.nederlandscultuurlandschap.nl/pdf/Investeren_in_NL_landschap.pdf.
Een van de activiteiten van het Landschapsmanifest is de organisatie van de Landschapstop op 26 en 27 september in Radio Kootwijk te Apeldoorn. Op deze LandschapsTop zullen betrokken partijen het Akkoord van Apeldoorn sluiten. Dit Akkoord van Apeldoorn is een actieprogramma met afspraken tussen betrokken partijen voor een periode van drie jaar (2008-2011) met bindende afspraken om de kwaliteit van het Nederlandse landschap structureel te versterken, financiering te verbreden en samen te werken aan de bewustwording van de waarde van het landschap. Er zijn deelakkoorden rond de volgende onderwerpen:
1. Bewustwordingscampagne en kennisondersteuning
2. Behoud en ontwikkeling van kwaliteit (inclusief toegankelijkheid), uitvoering en beheer
3. Financiering
Landschapscollectie
Terwijl het Deltaplan voor het Landschap zich vooral richt op ontwikkeling en duurzaam beheer van het landschap buiten de bestaande natuurgebieden, hebben de gezamenlijke terreinbeheerders heel wat fraaie landschappen in bezit. Het vergt veel van terreinbeherende organisaties om deze “landschapsparels” in goede staat te houden.
Landschapscollectie is een project van de 12 Landschappen samen met Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en Federatie Particulier Grondbezit. Een verzameling cultuurhistorisch waardevolle terreinen (“landschapsparels”) die we koste wat kost willen beschermen. Dit is nodig omdat door geldgebrek deze terreinen steeds meer van hun bijzondere kwaliteiten verliezen. Dit terwijl de Nederlandse bevolking cultuurhistorie in het landschap steeds meer ontdekt en waardeert.
Om te bepalen wat nu onze landschappelijke ‘topstukken’ zijn, vragen we het oordeel van deskundigen op dit gebied. Dit levert een Top 100 op, waarmee we als gezamenlijke terreinbeheerders laten zien wat we aan waardevols in handen hebben. De lijst staat symbool voor al het landschappelijk erfgoed dat we beslist willen behouden. Vervolgens willen we als terreinbeherende organisaties de samenleving de vraag stellen wat ze voor de kostbare instandhouding ervan over heeft. Zodat de 12 Landschappen en andere terreinbeheerders onze landschappelijke “Rembrandts” tot in lengte van jaren voor volgende generaties kunnen bewaren.
De Landschapscollectie zal in de loop van het jaar gepresenteerd worden op de Landschapstop te Apeldoorn die gehouden wordt in het kader van de Triënnale 2008. Ook op andere manieren zullen de vier organisaties hun landschapscollectie onder de aandacht brengen van het grote publiek, politici, bestuurders en beleidsmakers. Voor de 12 Landschappen is dit project een concrete uitwerking van één van de pijlers van onze gezamenlijke belangenbehartiging: natuur, landschap en cultureel erfgoed.
