Duurzaam natuurbeheer
17-12-2007 -
In het kort
• Terreinbeheerders ontvangen subsidie van de overheid. De huidige subsidieregels zijn ingewikkeld en worden in 2009 vervangen door een eenvoudiger systeem.
• Om samenwerking en communicatie te vereenvoudigen werken de 12 Landschappen samen met anderen aan een systeem om te komen tot heldere natuurdoelen, waarbij aan elk type natuur een prijskaartje komt te hangen.
De 12 Landschappen beheren een belangrijk deel van de Ecologische Hoofdstructuur. Daarmee dragen we bij aan een belangrijke doelstelling van het rijk. Natuurbeheer is van groot maatschappelijk belang. Met eigen middelen van de natuurorganisaties alleen is het onmogelijk om het kostbare beheer van deze natuurgebieden vol te houden. Om de Nederlandse natuur duurzaam te kunnen beheren, ontvangen terreinbeheerders daarom subsidie van de overheid. Nu nog is de subsidieregeling Natuurbeheer van kracht, een onderdeel van een ruimere regeling waar ook boeren en particulieren gebruik van kunnen maken, het zogeheten Programma Beheer. Deze regeling en het daaraan verbonden budget is in het kader van het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) per 1 januari 2007 van het rijk naar de provincies gegaan. Het plan is om de huidige ingewikkelde regeling af te schaffen in 2010. Hiervoor in de plaats moet een eenvoudiger stelsel komen met minder administratieve lasten, dat tevens recht doet aan de kennis en kunde van terreinbeherende organisaties.
De 12 Landschappen zijn nauw betrokken bij deze herziening van het Programma Beheer. Het Interprovinciaal Overleg (IPO) heeft de regie in dit omvormingstraject. Diverse gebruikers, waaronder terreinbeheerders, organisaties voor agrarisch natuurbeheer en particuliere grondeigenaren stellen dat een gebieds- en samenwerkingsgerichte benadering effectief kan zijn voor de ontwikkeling van de Ecologische Hoofdstructuur en het inrichten van het landschap. Om onderlinge samenwerking en overleg met geldverstrekkers te vereenvoudigen werken we aan de Index Natuur en Landschap. Hierin wordt de natuur op een uniforme manier beschreven aan de hand van typen (wat voor soort natuur), inclusief de kwaliteit (hoe staat de natuur ervoor) en de kostprijs (wat kost het om natuur te beheren). De nieuwe indeling moet de basis vormen voor de financiering van het terreinbeheer. Aan elk beheertype hangt straks een prijskaartje.
De 12 Landschappen en financiering van het natuurbeheer
De 12 Landschappen ondersteunen op hoofdlijnen het voorstel van het IPO voor een nieuw stelsel voor natuurbeheer. Essentie is dat er één basismodel voor financiering van natuurbeheer voor alle provincies komt. Van belang is dat het nieuwe stelsel gebruik zal maken van de Index Natuur en Landschap. Een uniform stelsel is nodig, hoewel het te voeren beheer overal weer anders is en lokaal andere kosten met zich meebrengt. Daarom zal uiteindelijk regionaal en lokaal maatwerk nodig zijn om te bepalen wat waar moet gebeuren en welke financiële tegemoetkomingen nodig zijn om natuur en landschap in een gebied goed te kunnen beheren.
Zowel beheerders als IPO willen daarnaast meer algemene afspraken tot stand brengen tussen natuurbeherende organisaties en provincies over de beheerdoelen en de vergoeding daarvoor. De organisatie zou daarvoor gecertificeerd kunnen worden. Vertrouwen in de professionaliteit en de doelstellingen van de natuurbeheerder is daarbij een belangrijk aspect.
De 12 Landschappen hebben de afgelopen maanden een actieve bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het nieuwe stelsel, en zullen ook de komende tijd betrokken blijven. Er moet namelijk nog veel werk verzet worden om te komen tot een degelijk resultaat.
